Bir cümlede işi yapan kişiyle işten etkilenen kişi aynıysa İngilizcede çoğu zaman reflexive pronouns yani dönüşlülük zamirleri kullanılır. I hurt myself “Kendimi incittim” demektir; eylemi yapan da etkilenen de I kişisidir. Bu zamirler yalnızca nesne görevinde değil, bir işi dışarıdan yardım almadan yaptığımızı vurgularken de karşımıza çıkar: I made it myself. Dönüşlülük zamirlerini my, mine, me gibi diğer zamirlerden ayırmak ve her özneyle doğru eşleştirmek gerekir. Bu ders, biçimleri, kullanımları, birbirini anlatan yapıları ve sık karıştırılan noktaları örneklerle ele alıyor.

Reflexive Pronouns Tablosu: Myself, Yourself, Himself

İngilizcede sekiz temel dönüşlülük zamiri bulunur. Tekil ve çoğul öznelerle kullanılan biçimler farklıdır: myself birinci tekil, ourselves birinci çoğul kişiye karşılık gelir. You tekil veya çoğul olabildiği için yourself ile yourselves ayrımına dikkat edilmelidir. Itself bir hayvan, nesne veya başka bir tekil özneyle kullanılabilir. Themselves ise çoğul they ile eşleşir; tekil they kullanımında da yaygın olarak themselves görülür. Dil bilgisi öznesiyle dönüşlülük biçiminin uyumlu olması şarttır.

myself: kendim / kendimi
yourself: kendin / kendini
himself: kendisi / kendini (erkek)
herself: kendisi / kendini (kadın)
itself: kendisi / kendini (nesne / hayvan)
ourselves: kendimiz / kendimizi
yourselves: kendiniz / kendinizi
themselves: kendileri / kendilerini
I taught myself English.Kendi kendime İngilizce öğrendim.
Did you hurt yourself?Kendini incittin mi?
He introduced himself to the group.Kendini gruba tanıttı.
The cat cleaned itself.Kedi kendini temizledi.
We prepared ourselves for the exam.Kendimizi sınava hazırladık.

Özne ve Nesne Aynı Kişiyse

Dönüşlülük zamirlerinin temel görevi, eylemin özneye geri dönmesini göstermektir. She blamed herself derken hem suçlayan hem de suçlanan aynı kişidir. She blamed her cümlesinde ise her başka bir kadını gösterebilir. Bu fark Türkçede “kendisini” ve “onu” ayrımıyla görülebilir. Enjoy yourself iyi vakit geçirmek için kullanılan doğal bir kalıptır. Help yourself ise bir şeyden çekinmeden almak anlamını taşır. Ancak bütün fiiller dönüşlülük zamiri istemez; İngilizcede relax ve feel gibi fiiller çoğu günlük cümlede zamirsiz kullanılır.

hurt oneself: kendini incitmek
blame oneself: kendini suçlamak
introduce oneself: kendini tanıtmak
enjoy oneself: iyi vakit geçirmek
help oneself: buyurup almak
teach oneself: kendi kendine öğrenmek
prepare oneself: kendini hazırlamak
She blamed herself for the mistake.Hata için kendini suçladı.
Please help yourself to some tea.Lütfen çekinmeden çay al.
They enjoyed themselves at the picnic.Piknikte çok eğlendiler.
I introduced myself at the meeting.Toplantıda kendimi tanıttım.
I feel tired today.Bugün yorgun hissediyorum.

Vurgu İçin Reflexive Pronouns

Dönüşlülük zamiri bazen eylemin nesnesi değildir; işi bizzat kimin yaptığını vurgular. The manager herself answered the phone ifadesinde telefonun bizzat müdür tarafından açıldığı anlatılır. I cooked dinner myself ise yemeği kendim hazırladım demektir. Böyle cümlelerde zamir çıkarıldığında temel bilgi genellikle korunur, yalnızca vurgu azalır. Bu kullanım, “yaptığım iş kendime yöneldi” anlamından farklıdır. Zamirin yeri esneyebilir: I myself checked the answer ve I checked the answer myself ikisi de mümkündür.

I did it myself.: Bunu bizzat ben yaptım.
the teacher herself: öğretmenin bizzat kendisi
the children themselves: çocukların bizzat kendileri
we ourselves: bizzat biz
he himself: bizzat kendisi (erkek)
I repaired the bicycle myself.Bisikleti bizzat kendim tamir ettim.
The teacher herself explained the rule.Kuralı öğretmenin bizzat kendisi açıkladı.
We ourselves checked every answer.Her cevabı bizzat biz kontrol ettik.
My father built this shelf himself.Babam bu rafı bizzat kendisi yaptı.
The students themselves chose the topic.Konuyu öğrenciler bizzat seçti.

By Myself ile Myself Farkı

By myself kalıbı genellikle “tek başıma” veya “yardımsız” anlamına gelir. I live by myself tek başıma yaşıyorum, I fixed it by myself kimsenin yardımı olmadan tamir ettim demektir. On my own da sık kullanılan yakın anlamlı bir ifadedir. Buna karşılık I made it myself cümlesinde bizzat benim yaptığım vurgulanır. Bazı bağlamlarda iki yapı benzer görünse de by eklenmesi yalnız veya yardımsız olma anlamını öne çıkarır. Karşılıklı yapılan bir eylemde ise dönüşlülük yerine each other gerekir.

by myself: tek başıma / yardımsız
by yourself: tek başına / yardımsız
by herself: tek başına (kadın)
by ourselves: tek başımıza
on my own: kendi başıma
each other: birbirini / birbirine
I travelled by myself last summer.Geçen yaz tek başıma seyahat ettim.
She solved the problem by herself.Problemi yardım almadan kendi başına çözdü.
We painted the room on our own.Odayı kendi başımıza boyadık.
They helped each other.Birbirlerine yardım ettiler.
I baked this cake myself.Bu pastayı bizzat kendim yaptım.

Sık Karıştırılan Zamirler ve Alıştırmalar

Me nesne zamiri, mine iyelik zamiri, myself ise dönüşlülük zamiridir. She saw me derken başka bir kişinin beni gördüğünü, I saw myself in the mirror derken aynada kendimi gördüğümü ifade ederim. He washed himself kişiyi, he washed his car ise ona ait arabayı anlatır. Ourselves yazılırken ourselfs biçiminden kaçının. Karşılıklı eylemler için de They looked at each other ile They looked at themselves cümlelerinin anlamı farklıdır. İlkinde birbirlerine, ikincisinde kendi kendilerine bakarlar.

me: beni / bana
mine: benimki
myself: kendim / kendimi
ourselves: kendimiz / kendimizi
each other: birbirine / birbirini
This bag is mine.Bu çanta benimki.
I saw myself in the mirror.Aynada kendimi gördüm.
They looked at each other.Birbirlerine baktılar.
They looked at themselves in the mirror.Aynada kendilerine baktılar.
You should be proud of yourself.Kendinle gurur duymalısın.

Günlük Konuşma Örneği – Short Dialogue

İngilizce cümleyi dinleyin, Türkçe anlamına bakın ve sonra konuşmacıların rollerini değiştirerek kendi diyaloğunuzu oluşturun.

A: Did you make this beautiful card yourself?Bu güzel kartı kendin mi yaptın?
B: Yes, I designed it myself.Evet, onu bizzat kendim tasarladım.
A: Did anyone help you?Sana biri yardım etti mi?
B: No, I did everything by myself.Hayır, her şeyi tek başıma yaptım.
A: You should be proud of yourself.Kendinle gurur duymalısın.
B: Thank you! I really enjoyed myself.Teşekkürler! Gerçekten çok eğlendim.

Kısa Alıştırma ve Sık Yapılan Hatalar

Önce sekiz dönüşlülük zamirini özneyle eşleştirin: I–myself, you–yourself, he–himself, she–herself, it–itself, we–ourselves, you–yourselves, they–themselves. Ardından iki farklı görev için cümle yazın: I hurt myself yapısında eylem özneye döner; I did it myself yapısında özne vurgulanır. By myself kalıbını tek başına yapılan işler için kullanın. Each other ise karşılıklı ilişkileri anlatır: “Birbirimize yardım ettik” için We helped each other demek doğrudur. Her dönüşlülük zamirini bir cümlede sesli söyleyin, sonra özneyi değiştirerek doğru biçimi seçmeye çalışın. Örneğin She prepared herself cümlesini çoğul özneyle They prepared themselves biçiminde dönüştürebilirsiniz.

Konuyla bağlantılı Subject and Object Pronouns, Possessive Adjectives and Pronouns, Simple Present Tense derslerini de inceleyerek örneklerinizi çeşitlendirebilirsiniz.