Reduced Relative Clauses Nedir?

Reduced Relative Clauses, bir ismi niteleyen bazı relative clause yapılarını daha kısa hâle getirme yoludur. The woman who is sitting by the window ifadesi, bağlam uygunsa the woman sitting by the window olabilir. Böylece anlam korunurken cümle daha akıcı görünür. Özellikle haber, akademik yazı ve tanımlayıcı metinlerde sık kullanılır.

Her relative clause otomatik olarak kısaltılamaz. Kısaltma çoğunlukla relative pronoun özne görevindeyken ve fiil yapısı izin verdiğinde yapılır. The book that I bought cümlesinde that nesnedir; bunu the book buying yapısına dönüştürmek yanlıştır. İlk adım, who/which/that sözcüğünün cümle içinde özne mi nesne mi olduğunu belirlemektir.

Aktif Cümlelerde -ing ile Kısaltma

Relative clause içindeki fiil aktif bir eylemi belirtiyorsa sıklıkla -ing biçimiyle niteleme yapılabilir: People who live near the station yerine people living near the station. Özellikle who are waiting, which contains, that works gibi kalıplarda anlamı koruyan kısaltmalar mümkündür. Bu -ing biçimi tek başına Present Continuous zamanı demek değildir; burada bir ismi niteleme görevindedir.

Kısaltmanın öznesi nitelenen isimle aynı kişi veya nesne olmalıdır. The man standing near the door ifadesinde kapıda duran kişi adamdır. The man seeing me yapısının anlamı ise “beni gören adam” olur; “benim gördüğüm adam” anlamını vermez. Relative clause içindeki özne/nesne ilişkisini kaçırırsanız cümle anlamı değişir.

Pasif Cümlelerde V3 ile Kısaltma

Relative clause edilgen anlam taşıyorsa genellikle past participle (V3) kullanılır. The documents that were signed yesterday ifadesi the documents signed yesterday olabilir. Burada belgeler imzalama işini yapmaz; belge üzerinde işlem yapılmıştır. Bu nedenle signing yerine signed seçilir. Aynı yöntem built, written, made, produced, damaged gibi fiillerde işe yarar.

V3 her zaman geçmiş zamanı anlatmaz. Products made in Türkiye farklı zamanlarda üretilmiş ürünleri tanımlayabilir. Fiilin üçüncü hâlini tense işareti olarak değil, çoğu durumda pasif niteleme olarak yorumlayın. Yine de bazı V3 biçimleri sıfatlaşmıştır; örneğin broken glass ifadesini basitçe “kırık cam” olarak okumak doğaldır.

To-Infinitive ile Niteleme

Bir isme bağlı to-infinitive yapıları da kimi tanımlamalarda reduced relative clause işlevi görür. Özellikle first, last, next, only gibi kelimelerle ve uygun bağlamlarda the first person to arrive doğaldır. Bunun açılımı the first person who arrived / who will arrive gibi bağlama göre değişebilir. Bu yüzden her to yapısının bire bir tek bir relative clause karşılığı olduğunu düşünmeyin.

There are many things to do ifadesi yapılacak çok iş olduğunu belirtir. The next train to leave ayrılacak sıradaki treni tanımlar. Bazı yapılarda işi yapan kişi belirtilmez; the best way to learn gibi isimleri açıklayan kullanımlar da benzer görünür. Ana ölçüt, kısaltmanın cümlenin anlamına ve isimle ilişkisine uyup uymamasıdır.

Hangi Relative Clause Kısaltılamaz?

The student whom I met gibi nesne relative clause yapılarında isim ile fiilin bağı daha farklıdır. Bu cümle the student meeting şeklinde kısaltılamaz; çünkü kimin kimi gördüğü değişir. Öte yandan nesne zamirini düşürmek mümkündür: The student I met. Bu, -ing veya V3 reduced clause ile aynı dönüşüm değildir. İki kuralı birbirine karıştırmayın.

Ayrıca ek bilgiler veren virgüllü relative clause cümlelerini kısaltırken noktalama ve öznenin açık kalması önemlidir. My brother, who lives in Bursa, visits often kimi bağlamlarda My brother, living in Bursa, visits often olabilir; fakat bu dönüşüm her zaman eşit derecede doğal değildir. Özellikle geçici-kalıcı durum, zaman ve anlam vurgusu değişiyorsa tam cümle daha güvenli seçenektir.

Yazılı Anlatımda Doğru Tercih

Kısaltılmış yapıların en büyük avantajı, uzun tanımlamaları gereksiz tekrar olmadan ifade etmeleridir. Bununla birlikte her cümleyi kısaltmak metni daha iyi yapmaz. Aynı cümlede birkaç -ing ve V3 sıralandığında okuyucu hangi sıfatın hangi isme bağlandığını karıştırabilir. Özellikle başlangıç seviyesindeki öğrencilere yönelik metinlerde açıklığı korumak, kısalıktan daha önemlidir.

Pratik için üç soru sorun: Nitelenen isim eylemi mi yapıyor, eylemden mi etkileniyor, yoksa bir amaç veya sıra mı anlatılıyor? İlkinde -ing, ikincisinde uygun V3, üçüncüsünde bazı bağlamlarda to + V1 kullanabilirsiniz. Sonra tam relative clause biçimine geri dönüp anlamın bozulmadığını kontrol edin. Bu çift yönlü çalışma hataları yakalar.

Günlük Diyalog – Short Dialogue

Aşağıdaki konuşmada kalıbın neden seçildiğine dikkat edin. Önce İngilizce satırı dinleyin, ardından hemen altındaki Türkçe karşılığını okuyun. Diyaloğu bir arkadaşınızla rol değiştirerek tekrarlamayı deneyin.

Kendini Sına – Mini Alıştırma

1. The woman who is talking on the phone ifadesini the woman talking on the phone biçiminde kısaltın.

2. The report which was written yesterday ifadesini the report written yesterday olarak kısaltın; neden V3 kullandığınızı açıklayın.

3. The book that I bought ifadesini the book buying yapmayın. Bunun nesne relative clause olduğunu belirleyin.

İlgili konularda pekiştirme yapmak için Relative Clauses, Prepositions, Adjectives and Comparisons derslerine de göz atabilirsiniz.