Adjective + Preposition Kalıpları Neden Önemlidir?

İngilizcede birçok sıfat belirli bir edatla birlikte kullanılır: good at, interested in, afraid of, responsible for gibi. Bu eşleşmelere sıklıkla collocation denir. Türkçede bir kişinin “bir konuda iyi” olduğunu söylerken kullandığımız ek, İngilizcede her zaman bire bir aynı edata dönüşmez. Bu yüzden yalnızca sıfatı ezberlemek yerine sıfatla birlikte gelen edatı da tek bir öğrenme birimi olarak düşünmek gerekir.

Edat değiştiğinde ifade yanlış olabilir veya anlamı değişebilir. Good at mathematics yetenekle ilgilidir; good for your health bir şeye faydalı olmayı anlatır. Angry with someone birine kızgınlığı, angry about something ise bir durumdan rahatsız olmayı öne çıkarır. Kalıpları bir sözlükte tek tek karşılaştırmak, her sıfatın tek bir edatı olduğu yanılgısını önler.

Good At, Bad At, Skilled In ve Talented At

Bir beceri veya faaliyet hakkında konuşurken good at ve bad at kullanılır: good at swimming, bad at drawing. Edatın ardından bir fiil gelirse genellikle -ing biçimini alır: good at cooking. Bunun nedeni at edatının ardından isim veya isim görevindeki fiil biçiminin beklenmesidir. She is good at cook şeklindeki kullanım bu anlamda doğru değildir.

Daha resmî ifadelerde skilled in veya bağlama göre skilled at görebilirsiniz. Talented at kullanımı da mümkündür; talented in ile farklı bağlamlar bulunabilir. Ancak yeni başlayan öğrenci için good at ve bad at temel kalıplardır. Sadece kişinin yeteneğini değil, bir etkinlikte zamanla gelişmesini de anlatabilirsiniz: I am getting better at speaking English.

Interested In, Famous For, Proud Of ve Happy With

Interested in bir konuya veya faaliyete ilgiyi anlatır: interested in learning languages. Famous for tanınma nedenini belirtir: famous for its beaches. Proud of gurur duyulan kişi, şey veya başarıyla kullanılır. Happy with bir sonuçtan veya durumdan memnun olmayı ifade eder. Bu kalıpların hepsinde edattan sonra isim, zamir veya -ing biçimindeki bir fiil gelebilir.

Karıştırılan iki yapı interested in ve interesting sözcükleridir. I am interested in science “Bilime ilgi duyuyorum” demektir; Science is interesting “Bilim ilginçtir” anlamına gelir. Bored with ve bored by farklı bağlamlarda kullanılır. Öğrencinin duygusunu ve duygunun nedenini ayırması, edat tercihini anlamasını kolaylaştırır.

Afraid Of, Worried About, Angry With ve Angry About

Duyguları anlatan sıfatların ardından gelen edatlar özellikle önemlidir. Afraid of korkunun nesnesini söyler; worried about endişe duyulan konuyu belirtir. Angry with çoğunlukla kızgın olunan kişiyle, angry about ise kızgınlık yaratan olayla kullanılır. Angry at de çeşitli bağlamlarda görülebilir; tek bir mutlak kural uydurmak yerine yaygın eşleşmeleri öğrenmek daha sağlıklıdır.

Örneğin She is angry with me about the delay cümlesinde kişi ve neden aynı anda verilir. I am worried about the exam ile I am nervous about the exam yakın fakat bire bir aynı duygular değildir. İnsanların hislerini anlatan sıfatlarda zamir seçimi de önemlidir: with him, about her, of them. Edattan sonra nesne zamiri kullanıldığını unutmayın.

Responsible For, Similar To, Different From ve Married To

İlişki, benzerlik veya görev anlatan sıfatlar da belirli edatlarla kullanılır. Responsible for sorumluluğu; similar to benzerliği; married to evlilik ilişkisini gösterir. Different from yaygın ve nötr bir seçenektir. Different to özellikle İngiliz İngilizcesinde ve different than özellikle Amerikan İngilizcesinde bazı bağlamlarda görülebilir; bütün kullanım çeşitlerini yanlış diye etiketlemeyin.

Dependent on ve independent of ilişkili fakat karşıt anlamlı iki kalıptır. Ready for bir şeye hazırlanmış olmayı, familiar with ise bir konuya aşina olmayı anlatır. Aynı edat bütün sıfatlar için geçerli değildir: similar with yerine çoğu bağlamda similar to, married with someone yerine married to someone kullanılır.

Edatlardan Sonra Fiil ve Sık Yapılan Hatalar

Bir sıfattan sonra edat ve eylem getiriyorsanız genellikle -ing kullanılır: interested in travelling, good at explaining, afraid of flying. Bu yapı, interested to learn gibi farklı anlamlarda mümkün olan sıfat + to-infinitive kalıplarıyla karıştırılmamalıdır. Örneğin interested in learning genel ilgiye, interested to hear ise bir şeyi duymaya duyulan isteğe işaret edebilir. Kalıpları bağlam içinde öğrenin.

Sık görülen yanlışlar good in football, afraid from dogs ve married with Ayşe biçimleridir. Standart öneriler good at football, afraid of dogs ve married to Ayşe olacaktır. Kısa bir tekrar çalışması için beş sıfat seçin, yanına edatını yazın ve ardından hem bir isim hem de mümkünse -ing fiili içeren örnek oluşturun. Böylece ezber, cümleye dönüşür.

Günlük Diyalog – Short Dialogue

Aşağıdaki konuşmada kalıbın neden seçildiğine dikkat edin. Önce İngilizce satırı dinleyin, ardından hemen altındaki Türkçe karşılığını okuyun. Diyaloğu bir arkadaşınızla rol değiştirerek tekrarlamayı deneyin.

Kendini Sına – Mini Alıştırma

1. good … cooking, interested … science ve afraid … heights boşluklarına doğru edatları yerleştirin.

2. She is interested in learn ifadesindeki fiil biçimini düzeltin.

3. angry with a person ve angry about a situation yapılarını birer cümlede kullanın.

İlgili konularda pekiştirme yapmak için Prepositions, Adjectives and Comparatives, Gerunds and Infinitives derslerine de göz atabilirsiniz.