Either, Neither and Both – İngilizce Kullanım Farkları

Derslerde Ara

Either, Neither and Both Ne Anlama Gelir?

İngilizcede iki kişi, iki nesne veya iki seçenek hakkında konuşurken both, either ve neither kelimeleri farklı mesajlar verir. Both ikisinin de geçerli olduğunu, either iki seçenekten herhangi birinin mümkün olduğunu, neither ise ikisinin de geçerli olmadığını anlatır. Türkçedeki “ikisi de”, “ikisinden biri” ve “ikisi de değil” ayrımı temel başlangıç noktasıdır.

Bu üç kelime, cümlede tek başına zamir olarak, bir ismin önünde belirleyici olarak veya bağlaç çiftleri içinde kullanılabilir. Hangi görevde olduğunu görmek, ardından gelen ismin tekil mi çoğul mu olacağını seçmeyi kolaylaştırır. Örneğin iki kitap da güzelse both books, iki kitaptan herhangi biri uygunsa either book, hiçbiri uygun değilse neither book deriz.

both books: iki kitabın ikisi de
either book: iki kitaptan herhangi biri
neither book: iki kitaptan hiçbiri
both of them: onların ikisi de
either of us: ikimizden biri
neither of us: ikimizden hiçbiri
Both answers are correct.İki cevap da doğru.
Either answer is acceptable.İki cevaptan herhangi biri kabul edilebilir.
Neither answer is correct.İki cevaptan hiçbiri doğru değil.
Both doors are open.İki kapı da açık.
Either door is fine.İki kapıdan herhangi biri olur.
Neither door is open.İki kapıdan hiçbiri açık değil.

Both Kullanımı: İkisi de

Both ardından doğrudan çoğul bir isim gelebilir: both students. İsimden önce belirli bir tanımlık veya iyelik varsa both the students ve both my friends gibi ifadeler kullanılır. Both of the students da doğrudur; fakat both of students şeklinde tanımlıksız kullanım doğal değildir. Zamirlerle ise both of us, both of them yapıları yaygındır.

Özne görevindeki both genellikle çoğul fiil alır: Both are ready ve Both brothers work. İki ayrı özneyi bağlamak için both … and … kullanılır. Bu bağlaç olumlu cümlelerde iki öğenin birlikte doğru olduğunu belirtir; either … or … ile aynı anlamı taşımaz.

both of the children: çocukların ikisi de
both my parents: anne ve babamın ikisi de
both … and …: hem … hem de …
both of you: ikiniz de
Both teachers are helpful.İki öğretmen de yardımsever.
Both of my sisters live in Ankara.İki kız kardeşim de Ankara’da yaşıyor.
Both of us enjoy reading.İkimiz de kitap okumaktan hoşlanıyoruz.
She speaks both English and Arabic.O hem İngilizce hem de Arapça konuşur.
Both the kitchen and the living room are bright.Hem mutfak hem de oturma odası aydınlık.
They both agree with the plan.İkisi de planı kabul ediyor.

Either Kullanımı: İkisinden Biri

Either iki seçenekten birini belirtir. Bir ismin hemen önünde kullanıldığında isim normalde tekildir: either day, either option, either answer. Either of the options biçiminde ise iki seçeneğin oluşturduğu bir kümeden söz edilir. Resmî ve özenli dilde either of ile kurulan özne genellikle tekil fiille kullanılır; günlük dilde çoğul fiiller de duyulabilir.

Alternatifleri açıkça sıralamak için either … or … bağlacı kullanılır. İki öznenin bağlandığı cümlede fiil çoğu kez kendisine yakın olan özneye uyum sağlar. Bu yüzden Either my brother or my friends are coming ve Either my friends or my brother is coming örneklerinde fiil farklıdır. Uzun veya resmî metinlerde özne dizilişini değiştirerek daha doğal bir cümle kurabilirsiniz.

either this one or that one: ya bu ya da şu
either day: iki günden herhangi biri
either of the two: ikisinden herhangi biri
either … or …: ya … ya da …
You can take either seat.İki koltuktan herhangi birine oturabilirsin.
Either of these routes is safe.Bu iki güzergâhtan herhangi biri güvenli.
Either Ali or Ayşe will call you.Seni ya Ali ya da Ayşe arayacak.
Either my father or my brothers are driving.Ya babam ya da erkek kardeşlerim araba kullanıyor.
Either my brothers or my father is driving.Ya erkek kardeşlerim ya da babam araba kullanıyor.
We can meet on either Monday or Tuesday.Pazartesi veya salı günü buluşabiliriz.

Neither Kullanımı: İkisi de Değil

Neither iki seçeneği birden olumsuzlar. Bir isimden önce geldiğinde tekil isimle kullanılır: neither option. Neither of these dresses ise iki elbisenin hiçbirinin uygun olmadığını anlatır. Tek başına özne olduğunda standart özenli kullanımda tekil fiil tercih edilir: Neither is ready. Özellikle konuşma dilinde neither of us are gibi yapılar da görülür; öğretici bir başlangıç için tekil kullanımı temel almak faydalıdır.

Neither … nor … bağlaç çifti, iki ayrı unsurun da geçerli olmadığını gösterir. Bu yapı zaten olumsuz anlam taşıdığından standart İngilizcede aynı cümleye gereksiz bir not eklemeyiz. Neither Ali nor Deniz is here doğrudur; Neither Ali nor Deniz is not here ise istenen anlamı bozar.

neither option: iki seçenekten hiçbiri
neither of the children: iki çocuktan hiçbiri
neither … nor …: ne … ne de …
neither one: ikisinden hiçbiri
Neither candidate was selected.İki adaydan hiçbiri seçilmedi.
Neither of my parents smokes.Annem ve babamın hiçbiri sigara içmez.
Neither Ali nor Deniz is at home.Ne Ali ne de Deniz evde.
Neither the bus nor the train goes there.Oraya ne otobüs ne de tren gidiyor.
Neither of the two answers seems right.İki cevaptan hiçbiri doğru görünmüyor.
I like neither coffee nor tea.Ne kahveyi ne de çayı severim.

Me Too, Me Neither ve I Don’t Either

Bir başkasının olumlu cümlesine katılmak için Me too veya özne-yardımcı fiil dizilişiyle So do I kullanılır. Olumsuz cümleye katılmak için Me neither, Neither do I ya da I don’t either denebilir. Buradaki either “ben de … değilim” anlamını tamamlar; seçenekler arasındaki either kullanımıyla karıştırılmamalıdır.

Fiilin türü yardımcı fiili belirler. I can’t swim için Neither can I; I wasn’t late için Neither was I doğrudur. Not both ise önemli bir başka ayrımdır: Not both answers are correct, ikisinin de yanlış olduğunu değil, en az birinin yanlış olduğunu söyler. “Hiçbiri doğru değil” demek için neither gerekir.

Me too.: Ben de.
Me neither.: Ben de değil.
Neither do I.: Ben de yapmıyorum.
I don’t either.: Ben de yapmıyorum.
I love this city. Me too!Bu şehri seviyorum. Ben de!
I don’t eat meat. Me neither.Et yemem. Ben de yemem.
She can’t drive. Neither can I.O araba kullanamaz. Ben de kullanamam.
I wasn’t tired. Neither was he.Yorgun değildim. O da değildi.
I don’t want to leave either.Ben de ayrılmak istemiyorum.
Not both questions are difficult.İki sorunun ikisi birden zor değil.

Sık Karıştırılan Yapılar ve Doğru Seçim

Bir cümlede both, either ya da neither seçmeden önce iki soru sorun: Konuşulan şey gerçekten iki seçenek mi? Bu ikisi için “ikisi de”, “herhangi biri” veya “hiçbiri” mesajlarından hangisi verilmek isteniyor? Üç veya daha fazla seçenekten hiçbiri söz konusuysa çoğu zaman none; herhangi biri söz konusuysa any tercih edilir.

Özellikle both of them ve neither of them gibi ifadelerde of edatını doğru yerde kullanın. Both my friends ile both of my friends doğruyken both of friends eksiktir. Ayrıca either … or ile neither … nor çiftlerini karıştırmayın; bağlaçların anlamı birbirinden farklıdır.

any of the three: üçünden herhangi biri
none of the three: üçünden hiçbiri
not both: ikisi birden değil
neither of the two: ikisinden hiçbiri
Neither of these two phones is cheap.Bu iki telefondan hiçbiri ucuz değil.
Either of these two phones will work.Bu iki telefondan herhangi biri iş görür.
Both of these two phones have good cameras.Bu iki telefonun da kameraları iyi.
None of the three rooms is available.Üç odadan hiçbiri müsait değil.
Any of the three rooms is suitable.Üç odadan herhangi biri uygun.
Not both roads lead to the hospital.İki yolun ikisi birden hastaneye çıkmıyor.

Günlük Diyalog – Short Dialogue

Aşağıdaki konuşmada kalıbın neden seçildiğine dikkat edin. Önce İngilizce satırı dinleyin, ardından hemen altındaki Türkçe karşılığını okuyun. Diyaloğu bir arkadaşınızla rol değiştirerek tekrarlamayı deneyin.

A: Do you prefer the blue shirt or the green one?Mavi gömleği mi yoksa yeşil olanı mı tercih edersin?
B: Either one is fine with me.İkisinden herhangi biri benim için olur.
A: Both shirts are on sale today.İki gömlek de bugün indirimde.
B: Really? Neither of them is expensive, then.Gerçekten mi? Öyleyse ikisi de pahalı değil.
A: Shall we buy both?İkisini de satın alalım mı?
B: Yes, both colours look good.Evet, iki renk de güzel görünüyor.

Kendini Sına – Mini Alıştırma

1. “İki seçenekten hiçbiri bana uygun değil” cümlesi için Neither option works for me yazın. “İkisi de uygun” demek isterseniz Both options work for me kullanın.

2. I am not hungry cümlesine katılırken Me neither ya da Neither am I deyin. Olumlu I am hungry cümlesine ise Me too ile karşılık verin.

3. Cümleyi tamamlayın: Neither my sister ___ my brother is here. Doğru bağlaç nor olmalıdır. Ardından Either my sister or my brother is here ile anlamı karşılaştırın.

İlgili konularda pekiştirme yapmak için Indefinite Pronouns, Some, Any, Much, Many, Question Tags derslerine de göz atabilirsiniz.