Verb + Preposition – İngilizce Fiil ve Edat Kalıpları
Derslerde Ara
Verb + Preposition Ne Demektir?
İngilizcede bazı fiillerin ardından belirli bir edat gelir ve bu birliktelik doğal bir kullanım oluşturur: listen to, depend on, wait for, belong to. Türkçede aynı anlamı kurarken kullanılan ek her zaman İngilizce edatla eşleşmez. Listen to music ifadesindeki to sözcüğünü tek başına “-e” diye ezberlemek yerine fiille birlikte öğrenmek daha güvenlidir.
Bu kalıpların bir bölümü nesneye bağlanmak için edata ihtiyaç duyar; bazı fiiller ise farklı edatlarla farklı anlamlar taşır. Örneğin look at bakmak, look for aramak, look after ilgilenmek demektir. Son örnekler phrasal veya prepositional verb başlığı altında da incelenebilir. Burada amaç sınıflandırma tartışmasından çok doğru fiil-edat eşleşmesini kurabilmektir.
Listen To, Talk To ve Speak With
Listen to dikkatle dinlemek için kullanılır; hear ise sesi işitmek anlamında doğrudan nesne alabilir. Bu nedenle listen music yanlış, listen to music doğrudur. Talk to ve talk with günlük kullanımda konuşmak için kullanılabilir. Speak to ve speak with de bağlama göre doğal seçeneklerdir; aralarında her zaman katı bir anlam çizgisi yoktur.
Talk about konuşmanın konusunu belirtir; talk to kiminle konuşulduğunu belirtir. I talked to my teacher about the exam cümlesinde her iki edat da görev yapar. Explain ise farklıdır: Explain the rule to me denir, explain me the rule biçimi standart İngilizcede yanlıştır. Fiile göre dolaylı nesneyi doğru kurmak gerekir.
Wait For, Look For ve Search For
Wait for bir kişiyi veya şeyi beklemeyi anlatır. Wait me yanlıştır; Wait for me doğrudur. Ancak wait to do something bir eylemi yapmak için beklemek demektir. I am waiting to hear the news cümlesinde for gelmez çünkü sonrasında bir mastar yapısı vardır. Fiilden sonraki ögenin isim mi, eylem mi olduğuna bakmalısınız.
Look for aramak, look at bakmak anlamındadır. Search for da aramak için kullanılabilir; search the room ise odayı aramak, odayı araştırmak demektir. Search for the key anahtarı aramak iken search the key doğal değildir. Benzer İngilizce fiillerde nesne ile edatın ilişkisini birlikte öğrenmek hataları azaltır.
Depend On, Rely On ve Believe In
Depend on bir sonucun başka bir koşula bağlı olduğunu gösterebilir: It depends on the price. Birine güvenmek veya bel bağlamak anlamında rely on kullanılır. You can rely on me sözü “Bana güvenebilirsin” anlamına gelir. Depend upon bazı bağlamlarda depend on ile benzer işlevde görülür; günlük kullanımda on öğrenmek yeterlidir.
Believe in bir kişinin yeteneklerine veya bir ilkeye inanmak anlamını taşıyabilir: I believe in you. Believe someone ise onun söylediğinin doğru olduğuna inanmak demektir. Yani believe you ile believe in you arasında açık anlam farkı vardır. Edatı değiştirmek veya çıkarmak yalnızca sözdizimini değil mesajı da etkileyebilir.
Apologise For/To, Apply For/To ve Agree With/On
Apologise to someone for something kalıbında to özrün kime yöneltildiğini, for ise ne için özür dilendiğini belirtir: She apologised to me for being late. Apply for a job bir işe başvurmak, apply to a company bir kuruma başvurmak demektir. I applied to the university for a scholarship gibi bir cümlede ikisi birlikte bulunabilir.
Agree with a person o kişiyle aynı fikirde olmak; agree on a plan bir plan üzerinde anlaşmak anlamında kullanılabilir. Agree to a proposal ise bir öneriyi kabul etmek veya ona onay vermek anlamına gelebilir. Her durumda agree + tek bir sabit edat diye düşünmek yanlış olur. Sözcüklerin anlamı kadar ardından gelen nesnenin türü de önemlidir.
Verb + Preposition Hatalarını Nasıl Azaltırız?
Her fiili sözlükte tek başına değil, küçük bir kalıpla not edin: listen to music, wait for a bus, depend on the weather. Sonra bu kalıbı farklı zamanlarda kullanın: I wait for the bus, I waited for the bus, I am waiting for the bus. Böylece edat değişmeden fiilin çekimlenebildiğini görürsünüz. Bazı birleşik fiillerin edatı ise anlam farkı yarattığı için ayrıca çalışılmalıdır.
Adjective + Preposition dersinde afraid of gibi sıfat kalıpları öğrenmiştik. Burada fiillerle çalışıyoruz. Bir cümlede eksik edatı bulmak için Türkçe ek üzerinden tahmin yürütmek yerine İngilizce örneği hatırlayın. Son alıştırmada aynı fiili iki farklı edatla kullanıp anlamın değişip değişmediğini açıklayın; özellikle look at/look for ve agree with/agree on ayrımına dikkat edin.
Günlük Diyalog – Short Dialogue
Aşağıdaki konuşmada kalıbın neden seçildiğine dikkat edin. Önce İngilizce satırı dinleyin, ardından hemen altındaki Türkçe karşılığını okuyun. Diyaloğu bir arkadaşınızla rol değiştirerek tekrarlamayı deneyin.
Kendini Sına – Mini Alıştırma
1. Listen ___ music ve wait ___ the bus boşluklarını doğru edatlarla tamamlayın.
2. I believe you ile I believe in you arasındaki anlam farkını Türkçe açıklayın.
3. Apologise to someone for something kalıbıyla bir cümle kurun ve her iki edatın görevini belirtin.
İlgili konularda pekiştirme yapmak için Prepositions, Adjective + Preposition, Phrasal Verbs derslerine de göz atabilirsiniz.